Заңнама жаңалықтары

Мемлекет басшысының жарлығымен «Қазақстан Республикасының Заңына өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне жетілдіру мәселелері бойынша қылмыстық, қылмыстық-іс жүргізу заңнамасын және шарттары тұлғалардың құқығын қорғау» туралы заңға қол қойылды.
26.12.2011ж. «Неке (ерлі-зайыптылық) және отбасы туралы» ҚР Кодексіне;

03.07.2014 ж. ҚР Қылмыстық кодексіне; 04.07.2014 ж. ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексіне; 05.07.2014ж. ҚР Қылмыстық-атқару кодексіне; 05.07.2014ж. ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексіне; 20.12.1991ж. «Қазақстан Республикасының азаматтығы туралы» ҚР Заңына; 19.06.1995ж. "Шетелдіктердің құқықтық жағдайы туралы" ҚР Заңы; 22.07.2011 ж. «Халықтың көші-қоны туралы» ҚР Заңына; 15.09.1994 ж. «Жедел-іздестіру қызметі туралы» ҚР Заңына және құқық қорғау қызметіне қатысты басқа да бірқатар нормативтік актілерге өзгерістер мен толықтырулар енгізілді.
2020 ж. бастап қолданыстағы заңдармен бірқатар қылмыстар, соның ішінде мал ұрлығы, зорлау, педофилия, әйелдерге қарсы ұмыт болған зорлық-зомбылық, жеке тұлғаға қарсы, әсіресе балаларға қарсы басқа да ауыр қылмыстар үшін жаза қатаңдатылады.
Мәселен, егер бұрын мал ұрлығы ҚК 188-бабы қамтылған болса, яғни ұрлық. Қазір мал ұрлығы ұғымы Қылмыстық кодекстің (ҚР ҚК 188-1-Б.) жеке бабында белгіленген.
Бап 4 бөліктен тұрады, онда саралау белгілері көрсетілген:
-2-бөлім:1) адамдар тобының алдын ала сөз байласуымен; 2) ірі мөлшерде жасалған мал ұрлығын көздейді;
- 3-бөлім мал ұрлығы 1) бірнеше рет; 2) аулаға тұрғын үй-жай, кәсіпорындар, ұйымдар, мекемелер, мал ауласы, қоршаулар;
- 4-бөлім: 1) қылмыстық топ жасаған мал ұрлығы; 2) аса ірі мөлшерде жасалған мал ұрлығы.
Бірінші бөлік бойынша мүлкі тәркіленіп, бас бостандығынан айыру түріндегі жаза мерзімі бес жылдан аспайды.
Жазаның ең көп мерзімі мүлкі тәркіленіп, жеті жылдан он екі жылға дейін бас бостандығынан айыруды құрайды (қылмыстық топ немесе аса ірі мөлшерде мал ұрлауды жасаған кезде).
Алкогольден, есірткіден және (немесе) таксикологиялық заттардан мас күйінде жол қозғалысы ережелерін бұзғаны үшін жаза қатаңдатылды.
Мас күйінде рөлге отырған адам 7 жылға жүргізуші құқығынан айырылады және 15 тәулікке қамауға алынады. Қайта бұзушылық кезінде ол жүргізуші құқығынан өмір бойына айырылады. Бұдан басқа, заң мемлекеттік орган немесе жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мамандандырылған ұйым инспекторларының өміріне қол сұғушылық үшін жазаны күшейтуді көздейді. Мұндай теріс қылық заңмен жазаланып, 10 жылдан 15 жыл мерзімге дейін бас бостандығынан айырылады.
Зорлау ауыр қылмыс санатына ауыстырылды.
Бұдан былай зорлау және жыныстық сипаттағы күш қолдану әрекеттері үшін 5 жылдан 8 жылға дейін бас бостандығынан айыру жазасы қарастырылған.
Ауыр мән-жайлар кезінде осы қылмыстарды жасағаны үшін жазалар қатаңдатылды:
- адам қызметтік міндеттерін орындау кезінде бірнеше рет жасағаны үшін, адам өлтіру қаупімен 9-дан 12 жылға дейін бас бостандығынан айыру қарастырылған;
-жас балаларды зорлау және жыныстық сипаттағы күш қолдану әрекеттері үшін 20 жылға бас бостандығынан айыру немесе өмір бойы бас бостандығынан айыру көзделген;
-кәмелетке толмағандардың жыныстық тиіспеушілігіне қарсы қылмысты жасырған адамдарға 6 жылға дейін бас бостандығынан айыру қаупі төніп тұр.
Өзгерістер сондай-ақ браконьерлік саланы қамтыды.
Егер бұрын балық ресурстарын, басқа да су жануарлары мен өсімдіктерін заңсыз аулау теріс қылықтар санатына жатқызылса, енді бұл әрекеттер қылмыс санатына ауыстырылды. Жаза автоматты түрде қатаңдатылды. Бұрын 30-40 тәулік әкімшілік қамауға алынса, қазір 3-4 жылға дейін бас бостандығынан айырылды.
Бекіре балықтарын заңсыз олжалау немесе қызмет бабын пайдалана отырып, адамдар тобы, сондай-ақ уылдырық шашу орындары мен қорықта 3 жылдан 6 жылға дейін бас бостандығынан айыруға жазаланады.
Егер жасалған қылмыстың нәтижесінде ірі залал келтірілсе, жаза мерзімі 10 жылға дейін тағайындалуы мүмкін.
Осындай өзгерістер заңсыз аң аулауға да қатысты болды. Саралау белгілеріне байланысты жаза 3 жылдан 10 жылға дейін бас бостандығынан айыру тағайындалуы мүмкін.
ҚК-нің 68-бабының нормаларын қайталап қолдануға шектеу енгізіледі, яғни жәбірленушімен татуласу құқығын іске асыра отырып, күдікті қайталап қылмыс жасаған кезде жәбірленушімен татуласуға байланысты істі қысқарту туралы өтініш жасауға мүмкіндігі болмайды.

Май ауданыңының прокуратурасы

Copyright © 2014  "Май ауданы әкімінің аппараты" ММ

Сайтты әзірлеу және қолдау: студия Gala